Một bệnh nhân nữ, 50 tuổi, đến khám vì tình trạng đau khớp gối 2 bên, đau nhiều đi lại khó khăn, đau tăng khi đi lại, sau ngủ dậy, ảnh hưởng sinh hoạt, công việc. Bệnh nhân được khám và chẩn đoán là viêm khớp gối trên nền thoái hóa khớp gối và cho điều trị bằng y học cổ truyền, sau 2 tuần điều trị bệnh nhân đỡ đau nhiều, vận động thoải mái, không còn ảnh hưởng đến sinh hoạt, công việc nữa, chất lượng cuộc sống cải thiện.
Vậy đâu là nguyên nhân gây ra tình trạng này và làm sao để cải thiện? Chúng ta cùng tìm hiểu thông tin hữu ích về bệnh lý đau khớp gối và phương pháp điều trị theo Y học cổ truyền.
1. Hỏi: Đau khớp gối là gì?
Đáp: Đau khớp gối là tình trạng đau nhức ở khớp gối, có thể xuất hiện đột ngột hoặc từ từ theo thời gian. Đau khớp gối có thể ảnh hưởng đến khả năng vận động, gây khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày.
2. Hỏi: Đau khớp gối có nhiều loại không?
Đáp: Phân loại đau khớp gối gồm:
- Đau khớp gối cấp tính: Xuất hiện đột ngột, thường do chấn thương, viêm khớp cấp hoặc gút.
- Đau khớp gối mạn tính: Đau khớp trong thời gian dài, thường do thoái hóa khớp, viêm khớp dạng thấp hoặc các bệnh lý khác.
3. Hỏi: Lý do gây ra đau khớp gối là gì?
Đáp: Nguyên nhân gây đau khớp gối bao gồm:
- Thoái hóa khớp: Là nguyên nhân phổ biến nhất, đặc biệt ở người cao tuổi.
- Viêm khớp: Bao gồm viêm khớp dạng thấp, viêm khớp vẩy nến, viêm khớp nhiễm khuẩn.
- Chấn thương: Gãy xương, bong gân, rạn sụn khớp.
- Béo phì: Tăng áp lực lên khớp gối.
- Các bệnh lý khác: Gout, bệnh Paget, ung thư xương.
- Tùy theo nguyên nhân gây bệnh mà dùng các phương pháp giảm đau, giảm viêm, phục hồi chức năng khớp và ngăn ngừa biến chứng phù hợp.
4. Hỏi: Điều trị đau khớp gối theo Y học cổ truyền như thế nào?
Đáp: Y học cổ truyền cho rằng đau khớp gối do khí huyết ứ trệ tại vùng khớp bởi nguyên nhân gió lạnh, thấp trệ hoặc chấn thương gây nên. Ngoài ra, các yếu tố như tuổi tác, thể trạng, chế độ ăn uống và sinh hoạt cũng ảnh hưởng đến quá trình gây bệnh. Vậy nên, điều trị đau khớp gối bằng Y học Cổ truyền là loại bỏ các tác nhân gió lạnh, thấp trệ ra khỏi cơ thể; giúp khí huyết lưu thông; nâng cao sức đề kháng (chính khí), bồi bổ cơ thể.
Tại bệnh viện Y học Cổ truyền, sau khi được thăm khám, tìm nguyên nhân và chế độ ăn uống, sinh hoạt, tùy vào mức độ nặng của bệnh mà sẽ được chỉ định các phương pháp điều trị phù hợp, có thể áp dụng cùng lúc nhiều phương pháp để tăng hiệu quả:
- Thuốc đông y: Bài thuốc được điều chế từ các vị thuốc thảo dược, có tác dụng giảm đau, tiêu viêm, hoạt huyết, chỉ thống.
- Châm cứu: Tác động vào các huyệt vị xung quanh khớp gối, giúp giảm đau, thư giãn gân cơ, tăng cường tuần hoàn máu trong cơ thể.
- Cấy chỉ: Phương pháp đưa chỉ tự tiêu vào các huyệt đạo, tạo ra kích thích liên tục lên các huyệt vị, giúp giảm đau, chống viêm, thư giãn cơ, cải thiện tuần hoàn máu và phục hồi chức năng khớp.
- Xoa bóp bấm huyệt: Giúp giảm đau, thư giãn cơ, cải thiện lưu thông máu.
- Vật lý trị liệu:
Sử dụng các phương pháp điện trị liệu như Siêu âm điều trị, điện xung, sóng ngắn,… tác động vào khớp gối để giảm đau, kháng viêm, giảm sưng, tăng cường chuyển hóa để phục hồi vận động của khớp.
Các bài tập vật lý trị liệu giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp, cải thiện độ linh hoạt của khớp, tăng tầm vận động của khớp và giảm đau khớp.
Ngoài ra còn sử dụng các phương pháp như: bó thuốc thảo dược để tăng thêm hiệu quả điều trị.
5. Hỏi: Vậy những phương pháp để hỗ trợ, phòng ngừa bệnh lý này như thế nào?
Đáp: Để phòng ngừa bệnh lý đau khớp gối cần thực hiện:
– Chế độ ăn uống: Hạn chế đồ ăn cay nóng, đồ uống có ga, thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên rán, rượu bia; tăng cường rau xanh, trái cây, các loại hạt, những thực phẩm giàu omega-3, vitamin D và canxi.
– Vận động: Tập thể dục đều đặn, phù hợp với thể trạng.
– Giảm cân: Nên giảm cân để giảm áp lực lên khớp gối.
– Bảo vệ khớp: Tránh các hoạt động mạnh, mang vác nặng, các tư thế sai làm ảnh hưởng tới khớp.
6. Hỏi: Vậy khi bị đau khớp gối tập thể dục như thế nào?
Đáp: Chọn những bài tập nhẹ nhàng, ít chịu lực lên khớp gối như đạp xe tĩnh, đi bộ chậm trên mặt phẳng, đặc biệt bơi lội rất tốt cho khớp gối. Hạn chế và chỉ leo cầu thang khi cần thiết.
Ngoài ra, nên sử dụng băng hỗ trợ khớp gối khi tập thể dục, vận động nhiều hoặc đứng ngồi lâu nhằm giúp cố định, giảm rung động và phân tán lực tác động lên khớp, từ đó giảm đau khớp và ngăn ngừa tổn thương thêm.
7. Hỏi: Làm gì khi bị đau khớp gối?
Đáp: Khi bị đau khớp gối, chúng ta nên:
– Tìm đến bác sĩ chuyên khoa: Để được chẩn đoán chính xác và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp. Nhất là với những bệnh nhân khớp đã bị biến dạng, teo cơ hoặc lệch trục khớp thì điều trị đúng cách rất quan trọng. Để tránh khớp bị tổn thương nhiều hơn dẫn đến không thể điều trị nội khoa mà phải sử dụng phương pháp thay khớp nhân tạo.
– Nên kết hợp Đông – Tây y: Để đạt hiệu quả điều trị cao nhất.
– Kiên trì: Để đạt được hiệu quả điều trị cao nhất, quá trình điều trị đau khớp gối cần sự kiên trì, hợp tác và tuân thủ đúng chỉ định của bác sĩ.
Bs.CKI. Huỳnh Tiến Phú- Khoa Nội thần kinh
BỆNH VIỆN Y HỌC CỔ TRUYỀN TP.HCM
