Nuôi ăn qua sonde giúp đảm bảo dinh dưỡng cho người bệnh không thể ăn bằng đường miệng. Tuy nhiên, nếu thực hiện không đúng cách, người bệnh có thể bị hít sặc, dẫn đến viêm phổi hít – một biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt ở người cao tuổi, bệnh nhân đột quỵ hoặc mắc bệnh thần kinh.
Dưới đây là những sai lầm thường gặp mà người chăm sóc cần tránh.
1. Cho ăn khi bệnh nhân nằm phẳng
Đây là một trong những nguyên nhân làm tăng nguy cơ trào ngược và hít sặc. Hãy nâng đầu giường khoảng 30–45° trước khi cho ăn, duy trì trong suốt bữa ăn và ít nhất 30–60 phút sau ăn.
2. Cho ăn quá nhanh hoặc quá nhiều trong một lần
Bơm thức ăn quá nhanh làm dạ dày căng, dễ gây buồn nôn, nôn và tăng nguy cơ thức ăn trào ngược lên thực quản rồi đi vào đường thở.
3. Không kiểm tra vị trí sonde khi có nghi ngờ
Nếu sonde bị tuột hoặc di lệch mà vẫn tiếp tục cho ăn, thức ăn có thể không vào dạ dày như mong muốn. Khi nghi ngờ sonde bị tuột, rò rỉ hoặc thay đổi vị trí, cần ngừng cho ăn và liên hệ nhân viên y tế.
4. Không súc rửa sonde
Sonde không được súc rửa trước và sau khi cho ăn hoặc cho thuốc có thể bị tắc, làm gián đoạn việc nuôi dưỡng và tăng nguy cơ phải thay sonde.
5. Trộn nhiều loại thuốc với nhau
Không phải thuốc nào cũng có thể nghiền hoặc dùng qua sonde. Trộn nhiều thuốc cùng lúc có thể làm giảm hiệu quả điều trị, gây tắc sonde hoặc làm tăng nguy cơ tương tác thuốc.
6. Tiếp tục cho ăn khi bệnh nhân đang ho hoặc khó thở
Nếu người bệnh ho nhiều, sặc, tím tái hoặc khó thở trong khi cho ăn, cần ngừng cho ăn ngay, giữ bệnh nhân ở tư thế đầu cao và liên hệ cơ sở y tế nếu triệu chứng không cải thiện.
7. Bảo quản thức ăn không đúng cách
Thức ăn để quá lâu ở nhiệt độ phòng có thể bị nhiễm khuẩn, làm tăng nguy cơ tiêu chảy và nhiễm trùng.
Khi nào cần đưa bệnh nhân đến bệnh viện?
Hãy đưa người bệnh đến cơ sở y tế nếu có một trong các dấu hiệu sau:
- Khó thở hoặc tím tái.
- Ho nhiều sau mỗi lần cho ăn.
- Nôn liên tục.
- Sốt, đặc biệt kèm ho hoặc đờm.
- Đau bụng nhiều hoặc bụng chướng.
- Sonde bị tuột hoàn toàn hoặc không thể bơm rửa.
Thông điệp
Phần lớn các biến chứng liên quan đến nuôi ăn qua sonde có thể phòng tránh nếu người chăm sóc được hướng dẫn đúng kỹ thuật. Thực hiện đúng cách không chỉ giúp người bệnh nhận đủ dinh dưỡng mà còn góp phần giảm nguy cơ hít sặc, viêm phổi và nhập viện.
[Nguồn: Khoa Dinh dưỡng]
