Thứ Sáu, ngày 22 tháng 05 năm 2026. Chào mừng đến cổng thông tin điện tử Bệnh viện Y học cổ truyền Thành phố Hồ Chí Minh.

Kiến thức y khoa

Canh Hoàng Thiện hấp nấm hương

Canh Hoàng Thiện hấp với Nấm Hương và Đậu Hà Lan là một món ăn dưỡng sinh được xây dựng trên cơ sở lý luận Y học cổ truyền. Sự kết hợp giữa ba nguyên liệu chính này tạo nên một công thức có tác dụng hỗ trợ bồi bổ cơ thể một cách ôn hòa và phù hợp.

1125599412736742049

CƠ SỞ LỰA CHỌN NGUYÊN LIỆU THEO TÀI LIỆU

Công thức này được xây dựng dựa trên tính vị và công dụng ghi nhận của từng vị:

1. Hoàng Thiện (Lươn đồng)

  • Tính vị, quy kinh:Vị cam, tính ôn; vào các kinh Can, Tỳ, Thận.
  • Công dụng:Bổ khí huyết, mạnh gân xương, trừ phong thấp. Ghi nhận hỗ trợ trong các trường hợp khí huyết bất túc, thân thể mỏi mệt, gân xương đau yếu.

2. Nấm Hương (Nấm Đông Cô)

  • Tính vị, quy kinh:Vị ngọt, tính bình; vào kinh Tỳ Vị.
  • Thành phần & Công dụng:Theo tài liệu, nấm hương giàu protid, acid amin, các khoáng chất như calci, phospho, sắt.
  • Y học cổ truyền:Ghi nhận công dụng kiện Tỳ ích Vị, hỗ trợ chân tay tê dại, suy nhược.
  • Nghiên cứu hiện đại:Các polysaccharide trong nấm hương (như lentinan) được ghi nhận có hoạt tính hỗ trợ điều hòa miễn dịch, bảo vệ tế bào gan. Chất AHCC (Active Hexose Correlated Compound) trong một số nghiên cứu cho thấy khả năng hoạt hóa tế bào miễn dịch.

3. Đậu Hà Lan (Uyển đậu)

  • Tính vị, quy kinh:Vị cam, tính bình; vào các kinh tỳ, vị.
  • Công dụng:Hòa trung hạ khí, lợi tiểu tiện. Là thực phẩm giàu dinh dưỡng với protein, vitamin, chất xơ.

CÔNG DỤNG GHI NHẬN CỦA MÓN ĂN

Sự phối hợp này tạo thành món ăn có thể hỗ trợ:

  • Kiện tỳ ích vị, bổ khí:Nhờ tính bình, vị ngọt của nấm hương và đậu Hà Lan, hỗ trợ tiêu hóa và hấp thu.
  • Bổ can thận, dưỡng gân cốt:Dựa trên công dụng của thịt lươn.
  • Thanh thoát, bổ mà không gây trệ:Nhờ vị ngọt bình của nấm và đậu giúp cân bằng, đồng thời hỗ trợ lợi tiểu nhẹ.

Đối tượng có thể tham khảo sử dụng:

  • Người có thể trạng suy nhược, ăn uống kém tiêu sau ốm.
  • Người cao tuổi thường xuyên mệt mỏi, gân xương yếu.
  • Người cần một món ăn bồi bổ có tính ôn hòa, dễ tiêu.

HƯỚNG DẪN CHẾ BIẾN CHI TIẾT

1. Nguyên liệu (định lượng cho 3-4 người):

  • Lươn đồng tươi: 1kg
  • Nấm hương khô:8-10 cái (khoảng 15-20g khô)
  • Đậu Hà Lan tươi:50g
  • Mỡ heo tươi: 10g
  • Hành củ, hành lá
  • Gia vị: Muối, rượu trắng, tiêu.

2. Trình tự thực hiện:

Sơ chế:

  • Nấm hương:Ngâm trong nước ấm 25-30 phút cho nở mềm hoàn toàn. Rửa sạch, cắt bỏ chân cứng, để ráo. Nước ngâm nấm trong (đã lọc bỏ cặn) có thể dùng một phần để hấp, tăng vị ngọt.
  • Lươn:Làm sạch nhớt, bỏ đầu ruột, rửa nhiều lần với nước sạch. Cắt khúc dài 4-5 cm.
  • Đậu Hà Lan:Tách hạt, rửa sạch.

Xếp và ướp:

  • Xếp lươn vào đĩa hoặc tô chịu nhiệt.
  • Rải đều nấm hương đã cắt (hoặc để nguyên nếu nhỏ), hành củ thái lát, mỡ heo thái sợi lên trên.
  • Nêm: 1 thìa cà phê muối biển, 1.5 thìa rượu trắng, một ít tiêu.
  • Có thể rưới thêm 2-3 thìa nước ngâm nấm.

Hấp cách thủy:

  • Đặt đĩa vào nồi, hấp trên lửa vừa trong 18-20 phútkể từ khi nước sôi.

Hoàn thiện:

  • Trong thời gian hấp, luộc riêng đậu Hà Lan trong 3-5 phút cho chín tới.
  • Khi lươn chín, rắc đậu Hà Lan đã luộc và hành lá thái nhỏ lên trên. Dùng nóng.

LƯU Ý KHI SỬ DỤNG

  • Món ăn này mang tính chất hỗ trợ bồi bổ. Có thể dùng 1-2 lần/tuần.
  • Thận trọng:Người đang trong giai đoạn cảm mạo phong nhiệt cấp tính (sốt cao, sợ nóng, khát nhiều) hoặc có chứng thấp nhiệt (tiểu vàng đục, bụng đầy chướng) tạm thời chưa nên dùng.
  • Người có tỳ vị hư hànrõ (dễ đau bụng, phân nát lỏng) có thể thêm 2-3 lát gừng tươi khi hấp.
  • Luôn đảm bảo nguyên liệu tươi sạch và được nấu chín kỹ.

Công thức Canh Hoàng Thiện Hấp Nấm Hương là một sự điều chỉnh dựa trên thông tin dược liệu, nhằm mang đến một lựa chọn bồi bổ phù hợp và cân bằng hơn, kết hợp giữa kinh nghiệm ẩm thực cổ truyền và hiểu biết hiện đại về dinh dưỡng.

[Nguồn: Khoa Dinh dưỡng]

Đối tác