Thống kinh (đau bụng kinh) là tình trạng đau bụng dưới xuất hiện trước, trong hoặc sau kỳ kinh nguyệt, ảnh hưởng đến sinh hoạt, học tập và lao động. Đây là một bệnh lý phụ khoa thường gặp ở phụ nữ trẻ.
1. KHÁI NIỆM
Theo y học cổ truyền, các triệu chứng mô tả trong bệnh hành kinh đau bụng (thống kinh) thuộc phạm trù kinh hành phúc thống. Phụ nữ trước hành kinh hoặc trong và sau khi hành kinh xuất hiện đau bụng vùng hạ vị hoặc đau lan đến vùng thắt lưng cùng, nếu nặng có thể thấy sắc mặt xanh nhợt, tự ra mồ hôi lạnh, buồn nôn và nôn, tay chân lạnh gọi là hành kinh đau bụng (thống kinh). Thống kinh là tùy thuộc vào chu kỳ kinh nguyệt, có biểu hiện triệu chứng đau; nếu chỉ có cảm giác đau nhẹ vùng hạ vị lan đến thắt lưng cùng thì đây là hiện tượng sinh lý bình thường.
2. NGUYÊN NHÂN THEO Y HỌC CỔ TRUYỀN
3. TRIỆU CHỨNG THEO THỂ BỆNH
• Thể khí trệ huyết ứ: Đau bụng dữ dội, bụng đầy tức, bụng dưới chướng đau không thích xoa nắn, kinh ra máu cục, sắc kinh tím sẫm.
• Thể hàn ngưng: Đau bụng thích chườm ấm, sợ lạnh, sắc kinh thẫm hoặc có huyết cục.
• Thể thấp nhiệt ứ trệ: Đau bụng dưới, đau vùng thắt lưng, kinh ra nhiều có máu cục, sắc kinh vàng đỏ.
• Thể khí huyết hư nhược: Đau bụng âm ỉ, thích chườm ấm, mệt mỏi, sắc mặt vàng, lượng kinh ít.
• Thể can thận hư tổn: Đau bụng sau kỳ kinh, sắc kinh tím nhạt, hoa mắt, chóng mặt.
4. NGUYÊN TẮC ĐIỀU TRỊ
Theo biện chứng y học cổ truyền, thống kinh là biểu hiện bệnh lý của mạch xung nhâm, tử cung, khí huyết ứ trệ nên thấy hành kinh đau bụng. Vì vậy điều trị chủ yếu là điều lý xung nhâm khí huyết. Kết hợp thuốc thang, châm cứu, xoa bóp bấm huyệt, dưỡng sinh, điều chỉnh sinh hoạt.
5. BIỆN PHÁP HỖ TRỢ
• Giữ ấm cơ thể, tránh lạnh trong kỳ kinh.
• Tập thể dục nhẹ nhàng, khí công, yoga, thiền.
• Ăn uống điều độ, bổ sung rau xanh, hoa quả, hạn chế đồ cay nóng, rượu bia.
• Giữ tinh thần thoải mái, ngủ đủ giấc, vệ sinh sạch sẽ trong kỳ hành kinh
6. KẾT LUẬN
Hành kinh đau bụng là bệnh thường gặp, không nguy hiểm đến tính mạng nhưng ảnh hưởng nhiều đến chất lượng sống. Điều trị bằng Y học cổ truyền giúp cân bằng khí huyết, cải thiện triệu chứng và phòng tái phát.
BS CKII Hồ Thị Ngọc Huyền
