Bệnh nhân nam, 48 tuổi, đến khám vì tình trạng đau sưng nóng đỏ khớp ngón chân cái, đau cả ngày, đi lại khó khăn, ảnh hưởng đến sinh hoạt, công việc và cuộc sống. Bệnh nhân được khám và chẩn đoán là viêm khớp gút cấp. Sau 2 tuần điều trị bằng y học hiện đại kết hợp y học cổ truyền, bệnh nhân đau giảm rõ, đi lại bình thường, acid uric cải thiện và không tái cơn trong tháng theo dõi.
Vậy đâu là nguyên nhân gây ra tình trạng này và làm sao để cải thiện? Chúng ta cùng tìm hiểu thông tin hữu ích về bệnh lý viêm khớp gút và phương pháp điều trị theo Y học cổ truyền.
Hỏi: Lý do gây ra bệnh gút là gì?
Đáp: Bệnh gút xảy ra khi axit uric trong máu tăng cao, lâu ngày kết tinh ở khớp gây sưng, nóng, đỏ, đau dữ dội.
Nguyên nhân chính:
Ăn uống: nhiều thịt đỏ, nội tạng, hải sản, lẩu, rượu bia, nước ngọt;
Thận thải acid uric kém: bệnh thận mạn, tăng huyết áp, tiểu đường; dùng một số thuốc lợi tiểu, thuốc huyết áp, aspirin liều thấp…
Cơ địa & yếu tố kích phát: thừa cân, ít vận động, có người thân bị gút, sau bữa nhậu/ ăn nhiều đạm, mất nước, stress, phẫu thuật, chấn thương, uống thuốc hạ axit uric không đều.
Hỏi: Điều trị bệnh gút theo Y học cổ truyền như thế nào?
Đáp: Theo Y học cổ truyền, bệnh gút là một dạng đau nhức khớp do thấp nhiệt, ứ trệ tích lại ở khớp, thường gặp ở ngón chân cái, cổ chân, gối… Điều trị nhằm giảm sưng đau, giúp khí huyết lưu thông, hỗ trợ đào thải chất cặn và giảm tái phát cơn gút.
Tại Bệnh viện Y học Cổ truyền, sau khi bác sĩ khám và tư vấn, tùy tình trạng bệnh có thể áp dụng các phương pháp điều trị:
Thuốc Đông y: Thảo dược giúp giảm sưng, giảm đau, hỗ trợ hạ axit uric, điều hòa cơ thể, dùng lâu dài để hạn chế tái phát.
Châm cứu: Tác động các huyệt quanh khớp đau và toàn thân, giúp giảm đau, bớt sưng, thư giãn cơ, lưu thông khí huyết.
Cấy chỉ: Đưa chỉ tự tiêu vào huyệt, tạo tác dụng kéo dài, giúp giảm đau, giảm viêm, tăng tuần hoàn máu vùng khớp.
Xoa bóp bấm huyệt – vật lý trị liệu: Giúp khớp bớt cứng, giảm đau, tăng sức cơ và độ dẻo dai, cải thiện vận động.
Chăm sóc và lối sống:
Cơn gút cấp: nghỉ ngơi, kê cao chân, chườm lạnh theo hướng dẫn.
Giữa các cơn: ăn giảm thịt đỏ, phủ tạng, hải sản, rượu bia; uống đủ nước, giữ cân nặng hợp lý, ngủ đủ, hạn chế thức khuya và căng thẳng để giảm nguy cơ tái phát.
Hỏi: Vậy làm sao để hỗ trợ, phòng ngừa bệnh gút?
Đáp: Có vài việc đơn giản nhưng rất quan trọng:
Ăn uống:
Hạn chế: thịt đỏ, nội tạng, hải sản, rượu bia, nước ngọt.
Tăng: rau xanh, trái cây vừa phải, sữa ít béo, ngũ cốc.
Uống đủ nước (khoảng 1,5–2 lít/ngày).
Vận động & cân nặng:
Tập thể dục nhẹ nhàng đều đặn (đi bộ, đạp xe, bơi…).
Giảm cân từ từ nếu thừa cân.
Thói quen sinh hoạt:
Tránh ăn nhậu “quá chén”, thức khuya, stress kéo dài.
Thuốc & tái khám:
Uống thuốc đúng chỉ định, không tự ý ngưng.
Khám định kỳ để kiểm tra acid uric và điều chỉnh thuốc kịp thời.
Hỏi: Vậy khi bị bệnh gút thì tập thể dục như thế nào?
Đáp: Khi đang đau, sưng nóng khớp (cơn gút cấp), nên nghỉ ngơi, kê cao chân, không cố gắng đi lại hay tập nặng để khớp bớt sưng đau.
Khi hết sưng nóng, đỡ đau, có thể:
Chọn bài tập nhẹ nhàng, ít chịu lực lên khớp như: đi bộ chậm trên mặt phẳng, đạp xe tĩnh, bơi lội.
Tránh chạy nhảy, mang vác nặng, chơi thể thao cường độ cao.
Ngoài ra, nên mang giày mềm, ôm chân tốt hoặc dùng băng/bó hỗ trợ khớp khi phải đi lại nhiều, giúp giảm lực đè lên khớp và hạn chế cơn đau tái phát.
Hỏi: Làm gì khi bị bệnh gút (đau do gút)?
Đáp: Khi bị đau khớp do gút, chúng ta nên:
Tìm đến bác sĩ chuyên khoa:
Để được chẩn đoán đúng và tư vấn điều trị phù hợp
Không tự ý uống thuốc:
Hạn chế tự mua thuốc giảm đau, thuốc nam/thuốc bắc không rõ nguồn gốc vì có thể ảnh hưởng đến chức năng thận, gan và tổn thương dạ dày
Kết hợp Đông – Tây y:
Điều trị nội khoa (thuốc hạ axit uric, thuốc cắt cơn) kết hợp Y học cổ truyền (thuốc thảo dược, châm cứu, cấy chỉ, xoa bóp…) giúp giảm đau, hỗ trợ chuyển hóa, phòng tái phát.
Kiên trì điều trị:
Bệnh gút là bệnh mạn tính, cần uống thuốc đều, tái khám định kỳ, điều chỉnh ăn uống – sinh hoạt theo hướng dẫn của bác sĩ để kiểm soát tốt lâu dài và tránh biến chứng lên khớp, thận.
Bs.CKI. Huỳnh Tiến Phú- Khoa Nội thần kinh
