Mùa nắng nóng khiến cơ thể dễ rơi vào trạng thái tăng nhiệt – mất nước – rối loạn tiêu hóa. Nếu ăn uống không phù hợp, dễ xuất hiện: mụn, táo bón, mệt mỏi, chán ăn, mất ngủ.
Vì vậy, thực dưỡng mùa hè cần đi theo nguyên tắc:
“Thanh nhiệt – sinh tân – kiện tỳ – dưỡng âm”
1. PHÂN NHÓM THỰC PHẨM NÊN DÙNG TRONG MÙA NÓNG
Nhóm rau xanh thanh nhiệt (nên ăn hằng ngày)
• Rau má, diếp cá → thanh nhiệt, giải độc, hỗ trợ da.
• Mồng tơi, rau dền → nhuận tràng, chống táo bón.
• Cải xanh, cải ngọt → mát, giàu vitamin.
Cách dùng tốt nhất: luộc, nấu canh, hạn chế xào dầu
Nhóm trái cây giải nhiệt – bổ sung nước
• Dưa hấu → giải khát, lợi tiểu.
• Cam, bưởi → giàu vitamin C, tăng đề kháng.
• Thanh long → hỗ trợ tiêu hóa, giảm nóng.
Lưu ý:
• Ăn sau bữa chính 1–2 giờ
• Không ăn quá nhiều một lúc
Nhóm tinh bột “nhẹ” – dễ tiêu
• Cháo loãng, canh bún, miến.
• Gạo lứt (dùng vừa phải).
• Khoai lang (luộc/hấp).
Vai trò:
• Cung cấp năng lượng
• Không gây “nhiệt tích” như đồ chiên, nướng
Nhóm đạm lành mạnh
• Cá hấp, cá kho nhạt
• Đậu hũ, đậu xanh, đậu đen
• Trứng (ăn vừa phải)
Hạn chế:
• Thịt đỏ nhiều
• Đồ chiên rán
Nhóm thực phẩm sinh tân – bù nước
• Canh rau, canh chua
• Nước dừa (vừa phải)
• Nước đậu xanh, đậu đen rang
Giúp:
• Bù nước
• Giảm mệt mỏi do nắng nóng
2. TRÀ THẢO DƯỢC HỖ TRỢ THỰC DƯỠNG
• Atiso → mát gan, hỗ trợ thải độc
• Hoa cúc → thanh nhiệt, dễ ngủ
• Râu bắp → lợi tiểu, giảm nóng trong
• Rau má → giải độc, hỗ trợ da
Dùng đúng cách:
• 1–2 ly/ngày
• Không uống thay nước lọc hoàn toàn
3. GỢI Ý CHẾ ĐỘ ĂN TRONG 1 NGÀY MÙA NÓNG
Sáng:
• Cháo đậu xanh / bún nhẹ
• 1 ly nước ấm
Trưa:
• Cơm + cá hấp + canh rau + rau luộc
• Tráng miệng trái cây
Chiều:
• 1 ly trà thảo dược (atiso / râu bắp)
Tối:
• Ăn nhẹ: canh + rau + ít đạm
• Tránh ăn khuya
4. NHỮNG SAI LẦM CẦN TRÁNH
❌ Uống nước đá quá nhiều → hại tỳ vị
❌ Chỉ ăn đồ mát (rau sống, trái cây) → dễ tiêu chảy
❌ Bỏ hoàn toàn đạm → cơ thể suy yếu
❌ Lạm dụng nước detox → rối loạn điện giải
5. LƯU Ý THEO CƠ ĐỊA
• Người hay lạnh bụng, tiêu lỏng → hạn chế đồ quá mát (rau má, nước đá)
• Người dễ nổi mụn, nóng trong → tăng rau xanh, giảm đồ dầu mỡ
• Người lớn tuổi → ăn mềm, dễ tiêu, tránh ăn quá nhiều trái cây lạnh
KẾT LUẬN
Thực dưỡng mùa nắng nóng không phải ăn kiêng khắt khe, mà là:
Ăn đúng thực phẩm – đúng cách – đúng cơ thể
Chỉ cần duy trì:
• Nhiều rau – đủ nước
• Ít dầu mỡ – ít cay nóng
• Ăn thanh đạm – ngủ đủ
Thực dưỡng đúng cách chính là “điều hòa cơ thể” đơn giản nhất mà ai cũng có thể làm mỗi ngày.
Tham khảo: Báo Người lao động
BS CK2 Ngô Thị Bạch Yến – Phó trưởng Khoa Dinh Dưỡng, BV Y Học Cổ Truyền Tp. HCM
