Những món hàng thực phẩm đôi khi như đang “thì thầm” với chúng ta từ trên kệ hàng:
- “Đang muốn giữ dáng hả? Nhìn tui nè!”
- “Muốn giảm đường đúng không? Tui là lựa chọn của bạn đó!”
Trên bao bì thực phẩm, ngoài bảng Nutrition Facts (Giá trị dinh dưỡng) bắt buộc, nhà sản xuất còn thường đưa ra các tuyên bố về lợi ích sức khỏe hoặc chất lượng dinh dưỡng ở mặt trước của sản phẩm nhằm thu hút khách hàng có nhu cầu. Điều này dễ khiến bạn băn khoăn: liệu những sản phẩm này có thật sự tốt cho sức khỏe hơn không?
Trên nhãn có những thông tin gì?
Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) quản lý các tuyên bố liên quan đến sức khỏe và hàm lượng dinh dưỡng trên bao bì thực phẩm.
Năm 2016, FDA đã cập nhật bảng Giá trị dinh dưỡng, trong đó tách riêng “Total Sugars” (Tổng lượng đường) và “Added Sugars” (Đường bổ sung). Nhờ vậy, người tiêu dùng dễ dàng biết được trong một sản phẩm có bao nhiêu đường được thêm vào trong quá trình chế biến.
Sự thay đổi này không chỉ giúp người tiêu dùng đưa ra lựa chọn lành mạnh hơn, mà còn có thể khiến ngành công nghiệp thực phẩm giảm lượng đường bổ sung trong sản phẩm của họ.
Dù thế nào đi nữa, việc đọc kỹ bảng Giá trị dinh dưỡng và danh sách thành phần vẫn là cách tốt nhất để chúng ta kiểm soát tốt lượng đường bổ sung tiêu thụ hằng ngày.
Thế nhưng còn những tuyên bố như “no added sugar” (không thêm đường) trên bao bì thì sao? Chúng có thể hữu ích — nhưng chỉ khi bạn hiểu đúng ý nghĩa thực sự của chúng. Hãy cùng tìm hiểu qua một số thuật ngữ phổ biến này nhé!
Các tuyên bố về hàm lượng đường có nghĩa là gì?
Theo FDA, các tuyên bố về hàm lượng dinh dưỡng dùng để mô tả mức độ của một chất dinh dưỡng (như đường) trong sản phẩm, với các thuật ngữ như “free” (không chứa), “low” (ít), hoặc so sánh với sản phẩm khác bằng các thuật ngữ như “reduced” (giảm), “less” (ít hơn).
Sugar Free (Không đường)
Một khẩu phần* chứa dưới 0,5 g đường, bao gồm cả đường tự nhiên và đường bổ sung.
(Cũng có thể ghi là: free of sugar, sugarless, no sugar, zero sugar, trivial source of sugar).
Reduced / Less Sugar (Giảm đường / Ít đường hơn)
Chứa ít hơn 25% lượng đường so với phiên bản thông thường của cùng sản phẩm.
No Added Sugar (Không thêm đường)
Không có đường hoặc thành phần chứa đường nào được thêm vào trong quá trình chế biến hay đóng gói. (Cũng có thể ghi là: without added sugar, no sugar added).
* Khẩu phần ăn được ghi trên nhãn và/hoặc lượng tiêu thụ thông thường (RACC).
Các sản phẩm có tuyên bố về đường thường chứa chất tạo ngọt thay thế hoặc chất tạo ngọt ít năng lượng. Nhờ vậy, sản phẩm có thể giảm lượng đường nhưng vẫn giữ được vị ngọt mà người tiêu dùng mong đợi.
Tuy nhiên, có tuyên bố về đường không đồng nghĩa mặt trước bao bì với việc sản phẩm đó tốt cho sức khỏe. Ví dụ, một loại ngũ cốc ăn sáng nhiều đường vẫn có thể ghi “reduced sugar” hoặc “lightly sweetened” (một thuật ngữ mơ hồ, không được quản lý). Điều này dễ khiến người tiêu dùng quan tâm sức khỏe hiểu lầm rằng đó là lựa chọn lành mạnh hơn.
Các công ty cũng thường dùng những cụm từ như “ít hơn 30% đường” để quảng cáo sản phẩm. Những tuyên bố này có thể khiến sản phẩm trông “tốt cho sức khỏe” hơn thực tế. Thậm chí, một số sản phẩm có tuyên bố giảm đường lại chứa nhiều đường hơn các sản phẩm không có tuyên bố này. Vì vậy, chỉ dựa vào thông tin trên mặt trước bao bì để quyết định mua hàng có thể gây hiểu lầm.
Làm thế nào để lựa chọn lành mạnh hơn?
Khi thấy một sản phẩm có tuyên bố về hàm lượng đường, hãy đối chiếu lại bảng Giá trị dinh dưỡng và danh sách thành phần để chắc chắn đó là lựa chọn tốt hơn. Đồng thời, hãy ghi nhớ mức khuyến nghị tiêu thụ đường bổ sung hằng ngày của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA).
Một số nguyên tắc chung:
- Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh tổng thể, với nhiều rau củ và trái cây.
- Ưu tiên thực phẩm giàu dinh dưỡng, thường có ít đường bổ sung hơn.
- Chọn các sản phẩm có ít đường bổ sung.
- Một trong những cách hiệu quả nhất để giảm đường bổ sung là hạn chế đồ uống có đường, như: nước ngọt, trà ngọt, cà phê pha sẵn, nước tăng lực, nước thể thao, và các loại nước ép trái cây ngọt như táo hay nho.
Hãy chọn nước lọc làm thức uống chính. Nếu muốn có hương vị hơn, bạn có thể cho thêm vài lát cam, chanh hoặc dưa leo vào nước, hoặc uống trà đá, cà phê không đường.
Kết luận
Nếu bạn thường xuyên ăn đồ ngọt hoặc uống đồ uống có đường, việc tìm các sản phẩm thay thế ít đường bổ sung hơn là một bước khởi đầu tốt để cải thiện sức khỏe. Khi có thể, hãy chuyển sang các sản phẩm không đường. Theo thời gian, vị giác của bạn sẽ thích nghi — và bạn sẽ không còn quá nhớ vị ngọt như trước nữa.
Nguồn bài dịch: What’s the Difference Between Sugar Free and No Added Sugar? – AHA (American Heart Association)
Khoa Dinh dưỡng – Bệnh viện Y học cổ truyền
178-187 Nam Kì Khởi Nghĩa, phường Xuân Hòa, TP. Hồ Chí Minh
