Nuôi con bằng sữa mẹ là một trong những biện pháp chăm sóc sức khỏe đơn giản nhưng mang lại hiệu quả lâu dài cho cả mẹ và bé. Trong những năm đầu đời, đặc biệt là 1.000 ngày đầu tiên, dinh dưỡng đóng vai trò nền tảng cho sự phát triển thể chất, trí tuệ và miễn dịch của trẻ. Hưởng ứng Tuần lễ Nuôi con bằng sữa mẹ (01–07/8), hãy cùng điểm lại những lợi ích, khuyến cáo và lưu ý quan trọng để mỗi em bé đều có khởi đầu khỏe mạnh từ dòng sữa mẹ.
Lợi ích của nuôi con bằng sữa mẹ
Đối với trẻ:
- Sữa mẹ cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng thiết yếu, giúp trẻ phát triển toàn diện và khỏe mạnh.
- Dễ tiêu hóa, hấp thu tốt, phù hợp với hệ tiêu hóa còn non nớt của trẻ.
- Chứa nhiều kháng thể giúp tăng cường miễn dịch, giảm nguy cơ mắc các bệnh như tiêu chảy, dị ứng, nhiễm khuẩn hô hấp…
- Đặc biệt, sữa non trong 3 ngày đầu sau sinh rất giàu vitamin A, protein và các yếu tố kháng khuẩn quan trọng.
- Việc bú mẹ giúp trẻ cảm nhận sự an toàn, được che chở và tăng cường gắn kết tình cảm mẹ con.
Đối với mẹ:
- Kích thích co hồi tử cung, giảm nguy cơ băng huyết sau sinh.
- Là nguồn dinh dưỡng sẵn có, tiện lợi, an toàn và tiết kiệm chi phí.
- Hỗ trợ mẹ nhanh lấy lại vóc dáng sau sinh.
- Giảm nguy cơ mắc các bệnh như ung thư vú, ung thư tử cung và béo phì.
Khuyến cáo từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
- Cho trẻ bú mẹ trong vòng 1 giờ đầu sau sinh.
- Bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu (không bổ sung bất kỳ thức, kể cả nước).
- Bắt đầu ăn dặm từ 6 tháng tuổi, đồng thời tiếp tục bú mẹ đến 24 tháng.
- Cho bú theo nhu cầu của trẻ.
- Khi trẻ ốm, không bú trực tiếp được: vắt sữa và cho trẻ ăn bằng thìa.
Trong 6 tháng đầu đời, trẻ nhận được nguồn kháng thể và dinh dưỡng quý giá từ sữa mẹ. Việc đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ cho mẹ chính là cách tốt nhất để phát huy tối đa giá trị dinh dưỡng và miễn dịch bảo vệ sức khỏe cho con. Vì vậy, trong giai đoạn nuôi con bằng sữa mẹ, việc chăm sóc dinh dưỡng cho mẹ cũng cần được đặc biệt quan tâm.
Để duy trì nguồn sữa dồi dào và chất lượng, mẹ cần:
- Ăn đủ và đa dạng thực phẩm: mỗi bữa chính nên có ít nhất 5/8 nhóm thực phẩm.
- Ưu tiên thức ăn dễ tiêu, giàu dinh dưỡng.
- Chia nhỏ bữa ăn: 3–6 bữa/ngày.
- Uống đủ nước: khoảng 2-2,5 lít/ngày (12 cốc nước).
Nhu cầu dinh dưỡng cụ thể có thể thay đổi tùy theo tình trạng sức khỏe và dinh dưỡng của mẹ trước và trong thai kỳ.
Những điều mẹ cần lưu ý
- Không nên kiêng khem quá mức, tránh ăn thiếu rau, uống ít nước hoặc dùng quá nhiều gia vị cay, mặn.
- Không sử dụng thực phẩm ôi thiu, không đảm bảo an toàn vệ sinh.
- Hạn chế thực phẩm nhiều gia vị (hành, tỏi, ớt…), không uống rượu, cà phê và không hút thuốc lá.
- Tránh lao động quá sức, giữ tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng.
- Khi cần dùng thuốc, phải tham khảo ý kiến nhân viên y tế, không tự ý sử dụng.
Lưu ý về cân nặng sau sinh
Việc cho con bú giúp mẹ tiêu hao năng lượng và giảm cân tự nhiên nhờ chuyển hóa mỡ tích lũy trong thai kỳ thành sữa.
Không nên ăn quá kiêng khem trong giai đoạn cho con bú.
Để giảm cân an toàn, mẹ cần:
- Duy trì chế độ ăn cân bằng, đủ năng lượng
- Tập thể dục nhẹ nhàng, đều đặn
- Hạn chế đồ ngọt và tránh đồ uống có cồn
Nuôi con bằng sữa mẹ không chỉ là lựa chọn dinh dưỡng tối ưu mà còn là nền tảng cho sức khỏe lâu dài của cả mẹ và bé. Hãy cùng lan tỏa thông điệp này trong Tuần lễ Nuôi con bằng sữa mẹ!
Nguồn: Viện Dinh dưỡng quốc gia
Hướng dẫn Quốc gia dinh dưỡng cho phụ nữ có thai và bà mẹ cho bú
Tháp khuyến nghị nhu cầu dinh dưỡng dành cho phụ nữ mang thai và bà mẹ cho con bú: https://viendinhduong.vn/storage/app/uploads/public/2025/07/14/2025_vdd_thap_dinh_duong_cho_phu_nu_co_thai_va_ba_me_cho_con_bu.pdf
