Sử dụng thuốc an toàn và hợp lý (số 01 – 2026)

Nguồn tra cứu

Database of evidence-based clinical practice guidelines and related documents produced by the Agency for Heathcare Research and Quality (AHRQ) in partnership with the American Medical Association www.guidelines.gov/index.asp

www.med.rug.nl/pharma/ggp.htm

http://hivatis.org/

http://crisp.cit.nih.gov/

+ Australian Skeptics http://www.skeptics.com.au/

+ Blood Services http://www.transfuse.com.au/

+ Emergency Contraception (pw = Postinor)

http://www.emergencycontraception.com.au/

+ National Asthma Council:

http://www.nationalasthma.org.au/index.htm

+ National Heart Foundation:

http://www.heartfoundation.com.au/

+ Wound Education and Research Group – VCP

http://www.vcp.monash.edu.au/werg

+ eMJA_ Clinical Guidelines:

http://www.mja.com.au/public/guides/guides.html

+ NHMRC http://www.health.gov.au/nhmrc/

+ Centre for Clinical Effectiveness – Monash

http://www.med.monash.edu.au/healthservices/cce/

http://www.jr2.ox.ac.uk/Bandolier/index.html

+ Evidence-Based On-Call (UK):

http://www.eboncall.co.uk/

+ Health Technology Assesment Programme (UK)

http://www.hta.nhsweb.nhs.uk/

+ ISABEL (UK paediatrics)  http://www.isabel.org.uk/

+ Intute (Uk)  http://www.intute.ac.uk/

+ Wounds – SMTL (Wales) http://www.smtl.co.uk/

+ National Institute for Health and Clinical Excellence (NICE): http://www.nice.org.uk/nice-web/Cat.asp?pn=professional&cn=top

+ NHS Centre for Reviews and Dissemination, University of York (UK) (useful evidence-based medicine information): www.york.ac.uk/inst/crd/

+ National Prescribing Centre (UK):

http://www.npc.co.uk/

+ National electronic Library for Health (NeLH):

http://www.nelh.nhs.uk/

+ NeLH – Guidelines Finder:

http://rms.nelh.nhs.uk/guidelinesfinder/

+ Prodigy Guidance List (UK)

http://www.prodigy.nhs.uk/

+ Scottish Medicines Consortium:

http://www.scottishmedicines.org.uk/

+ Therapeutics Initiative Home Page: http://www.ti.ubc.ca/index.html

www.nzgg.org.nz/library.cfm

+ Best Practice Advocay Centre (NZ:) http://www.bpac.org.nz/default.asp?action=article&ID=3

Oxford)

www.jr2.ox.ac.uk/bandolier OR via www.library.nhs.uk

OR www.wales.nhs.uk OR http://howis.wales.nhs.uk OR www.elib.scot.nhs.uk

www.npc.co.uk/merec.htm

www.cks.library.nhs.uk/  OR via www.library.nhs.uk

www.wemerec.org

www.ncchta.org/

www.york.ac.uk/inst/crd/

+ IP (Intellectual Property) Australia: http://www.ipaustralia.gov.au/index.html

+ MED-E-SERV http://www.medeserv.com.au/

+ National Prescribing Curriculum: http://nps.unisa.edu.au/new/index.htm/

+ National Prescribing Service: http://www.nps.org.au/

+PBSgeneral http://www.health.gov.au/pbs

+ PBS schedule http://www.pbs.gov.au

+ SHPA http://www.shpa.org.au/docs/about.html

 + UK Medicines Information http://www.ukmi.nhs.uk/

www.netdoctor.co.uk/medicines/

www.emc.vhn.net/professional

www.ismp.org/

Nb. Grateful Med also allows access to other databases including Aidsline, Oldmedline, Toxline, HealthStar, etc. www.nlm.nih.gov/databases/freemadl.html

calculators, and tabs for Trissel’s™ 2 IV compatibility, drug identification with images, and comprehensive drug interaction checking. www.thomsonhc.com

Cancerlit – searchable bibliographic database of journal papers, conference proceedings, etc. www.cancernet.nci.nih.gov/index.html

http://adisonline.com/drugs/Pages/default.aspx

3 issues per year

http://www.ingentaconnect.com/content/adis/dsf/2010/00000033/00000006

http://www.ovid.com/site/catalog/Journal/311.jsp

(International Programme on Chemical Safety (IPCS) www.inchem.org/.

Publisher: Bentham Science Publishers

www.uclhsolutions.com

www.pro-file.nhs.uk.

http://contraceptive.ippf.org

. A very good example of an online dictionary. Any equivalent is acceptable for QA purposes.

+ syringe driver compatibilities: www.pallcare.info/mod.php?mod=sdrivers&menu=14

+ Palliative Medicine Handbook (full text) http://book.pallcare.info/ which include an opioid dose converter calculator: http://book.pallcare.info/index.php?op=plugin&src=opiconv

http://www.pallcare.info/

travel vaccines   malaria prophylaxis

Also link to www.fitfortravel.nhs.uk

www.fitfortravel.scot.nhs.uk

STT

Chống chỉ định

1

Celecoxib; Cofidec

– Giảm nhẹ các dấu hiệu và triệu chứng của viêm cột sống dính khớp.

– Điều trị ngắn hạn đau cấp tính ở người lớn, bao gồm đau do phẫu thuật, chấn thương mô mềm, cơ vân.

– Điều trị đau bụng kinh nguyên phát.

– Quá mẫn với celecoxib, sulfonamid hoặc bất kỳ thành phần nào của thốc.

– Tiền sử hen, mày đay, viêm mũi cấp, polyp mũi, phù mạch máu – thần kinh, có các phản ứng kiểu dị ứng sau khi dùng acid acetylsalicylic hoặc các thuốc chống viêm không steroid khác, bao gồm các thuốc ức chế đặc hiệu COX-2 khác.

– Loét dạ dày và xuất huyết tiêu hóa.

– Người phẫu thuật ghép động mạch vành nhân tạo.

– Phụ nữ có thai, cho con bú, có khả năng thụ thai trừ khi dùng các biện pháp tránh thai thích hợp.

– Suy gan nặng (albumin huyết thanh <25g/l hoặc Child-Pugh≥10).

– Độ thanh thải creatinin CrCl <30ml/min. Viêm ruột. Suy tim sung huyết (NYHA II-IV)

– Bệnh tim thiếu máu cục bộ, bệnh động mạch ngoại biên và/ hoặc bệnh mạch máu não.

2

– Suy tim sung huyết (NYHA II-IV).

– Bệnh nhân cao huyết áp có huyết áp liên tục tăng cao trên 140/90 mmHg và chưa được kiểm soát đầy đủ.

– Bệnh tim thiếu máu cục bộ, bệnh động mạch ngoại biên và /hoặc bệnh mạch máu não đã được chẩn đoán (bao gồm bệnh nhân mới trải qua phẫu thuật bắc cầu động mạch vành hoặc nong mạch máu).

– Rối loạn chức năng gan nặng (albumin huyết thanh <25 g/l hoặc điểm số Child-Pugh ≥10)

– Loét dạ dày tá tràng hoạt động hoặc chảy máu (GI) tiêu hóa.

– Độ thanh thải creatinin <30 mL/phút

– Phụ nữ có thai và cho con bú

– Trẻ em dưới 16 tuổi

– Không nên sử dụng ARCOXIA như liệu pháp kết hợp với các thuốc kháng viêm không steroid (NSAID) khác.

3

+ Đau trong viêm xương khớp (bệnh hư khớp, bệnh thoái hóa khớp)

+ Viêm khớp dạng thấp

+ Viêm cột sống dính khớp

– Có khả năng nhạy cảm chéo với acidsalicylic và các thuốc kháng viêm không steroid khác.

– Không dùng cho những bệnh nhân từng có dấu hiệu hen phế quản tiến triển, polyp mũi, phù mạch hoặc nổi mề đay sau khi dùng acidsalicylic hay các thuốc kháng viêm không steroid khác.

– Chống chỉ định cho điều trị đau trước và sau phẫu thuật ghép nối thông động mạch vành (CABG).

– Có tiền sử thủng/ loét đường tiêu hóa gần đây hoặc đang tiến triển.

– Bệnh viêm ruột tiến triển (Bệnh Crohn hoặc viêm loét ruột kết).

– Suy gan nặng.

– Suy thận nặng chưa được thẩm phân.

– Chảy máu đường tiêu hóa rõ rệt, xuất huyết não gần đây hoặc các rối loạn gây xuất huyết toàn thân được xác lập.

– Suy tim nặng không kiểm soát.

– Phụ nữ có thai hoặc cho con bú.

– Không dùng BROSRAL dung dịch tiêm cho các bệnh nhân được điều trị bởi những thuốc chống đông vì có thể xuất hiện khối máu tụ trong cơ.

– Trẻ em và thiếu niên dưới 18 tuổi.

4

M4

– Viêm khớp dạng thấp, lupus ban đỏ hệ thống, một số thể viêm mạch.

– Viêm động mạch thái dương và viêm quanh động mạch nốt, bệnh sarcoid, hen phế quản, viêm loét đại tràng mạn, thiếu máu tan máu, giảm bạch cầu hạt và những bệnh dị ứng mạnh gồm cả phản vệ.

– Ung thư: bệnh leukemia cấp tính, u lympho, ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt.

– Điều trị trong hội chứng thận hư nguyên phát.

– Nhiễm khuẩn nặng trừ sốc nhiễm khuẩn và lao màng não. Thương tổn da do virus, nấm hoặc lao.

– Đang dùng vaccine virus sống.

Kapredin

– Rối loạn do thấp khớp: viêm khớp dạng thấp, viêm khớp dạng thấp ở thiếu niên, viêm cột sống dính khớp.

– Bệnh collagen / viêm động mạch: Lupus ban đỏ toàn thân, viêm da cơ toàn thân (viêm đa cơ), thấp tim cấp, đau cơ dạng thấp, viêm động mạch tế bào khổng lồ.

– Bệnh thuộc về da: Pemphigus thể thông thường.

– Bệnh dị ứng.

– Bệnh về mắt.

– Bệnh ở đường hô hấp: sarcoid phổi, bệnh lao cấp hay lan tỏa (với hóa trị liệu kháng lao thích hợp), tổn thương phổi do hít phải.

– Rối loạn về huyết học.

– Các bệnh khối u: bệnh bạch cầu (cấp tính và bạch huyết), u lympho ác tính.

– Bệnh về đường tiêu hóa: Viêm loét đại tràng, bệnh Crohn.

– Khác: lao màng não (với hóa trị liệu lao thích hợp), ghép cơ quan.

– Quá mẫn với bất kì thành phần nào của thuốc.

– Nhiễm nấm toàn thân.

– Bệnh nhân nhiễm trùng toàn thân trừ khi có biện pháp chống nhiễm trùng đặc biệt.

– Chống chỉ định sử dụng vắc-xin sống hoặc sống giảm độc lực cho bệnh nhân đang dùng các liều corticosteroid ức chế miễn dịch.

Agi Tyfedol 500

Quá mẫn với Paracetamol hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.

Partamol – Cafein

Dị ứng với các thành phần của thuốc

Panactol Codein Plus

– Quá mẫn với paracetamol, codein hay bất kỳ thành phần nào của thuốc.

– Thuốc có chứa codein nên chống chỉ định với bệnh nhân suyễn cấp, suy hô hấp, nghiện rượu cấp, chấn thương đầu, tăng áp lực nội sọ, sau phẫu thuật đường mật, phụ nữ cho con bú.

– Điều trị đồng thời hoặc trong vòng 14 ngày với thuốc ức chế monoamine oxidase.

Tránh tất cả bệnh nhân (từ 0–18 tuổi) vừa thực hiện phẫu thuật cắt amidan và/hoặc nạo V.A để điều trị hội chứng ngưng thở khi ngủ liên quan đến tắc nghẽn đường thở do các bệnh nhân này có nguy cơ cao gặp các phản ứng có hại nghiêm trọng và đe dọa tính mạng.

– Bệnh nhân mang gen chuyển hóa thuốc qua CYP2D6 siêu nhanh.

9

Tahero 650

– Đau: Được dùng giảm đau tạm thời trong điều trị chứng đau nhẹ và vừa. Thuốc có hiệu quả nhất là làm giảm đau cường độ thấp có nguồn gốc không phải là nội tạng. Paracetamol không có tác dụng trị thấp khớp. Paracetamol đặc biệt có giá trị khi hạ nhiệt độ ở bệnh nhân chống chỉ định hoặc không dung nạp salicylat để giảm đau nhẹ hoặc hạ sốt.

– Sốt: Paracetamol thường được dùng để giảm thân nhiệt ở người bệnh sốt do mọi nguyên nhân nhưng không làm giảm thân nhiệt ở người bình thường. Tuy vậy, liệu pháp hạ sốt thường không đặc hiệu, không ảnh hưởng đến tiến trình của bệnh cơ bản, và có thể che lấp tình trạng nhiễm khuẩn.

Người bệnh nhiều lần thiếu máu có kèm tim, phổi, thận hoặc gan.

Người bệnh quá mẫn với paracetamol hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.

Người bệnh thiếu hụt glucose-6-phosphate dehydrogenase.

Dobutane Spray

– NSAIDs không sử dụng cho bệnh nhân có tiền sử dị ứng với aspirin hoặc các NSAIDs khác, ở những người bị tấn công bởi các triệu chứng dị ứng như hen suyễn, phù nề, mày đay hoặc viêm mũi khi dùng aspirin hoặc bất cứ NSAIDs nào khác.

Dùng để giảm đau và kháng viêm tại chỗ trong trường hợp đau xương khớp hay đau cơ do khớp hay đau có nguồn gốc chấn thương: trật khớp, thâm tím, cứng cổ, đau lưng.

– Tiền sử mẫn cảm với ketoprofen, acid tiaprofenic, fenofibrate, các sản phẩm bôi da có tính chất ngăn ngừa tia tử ngoại, nước hoa.

– Trong trường hợp mẫn cảm với hoạt chất hoặc bất cứ tá dược nào của thuốc, mẫn cảm với hoạt chất có cấu trúc hóa học tương tự như: acid acetyl salicylic và các thuốc chống viêm không steroid khác. Không dùng Fastum® Gel cho những bệnh nhân bị hen, viêm mũi, mày đay khi sử dụng acid acetyl salicylic hoặc các thuốc kháng viêm không steroid khác.

Chống chỉ định

Hiệu chỉnh liều

– Mẫn cảm với thuốc.

– Nhiễm khuẩn.

– Cổ chướng.

– Hội chứng suy giảm miễn dịch.

– Tràn dịch màng phổi.

– Suy thận: Chống chỉ định liều < 100mg/m² khi CrCl  < 30 ml/phút; chống chỉ định liều > 100mg/m² khi CrCl< 60ml/phút.

– Bệnh nhân suy giảm chức năng gan có nồng độ bilirubin > 5mg/100ml (85,5 micromol/lít).

– Các chống chỉ định khác cho bệnh nhân vảy nến, viêm khớp dạng thấp; người nghiện rượu; bệnh gan do rượu hoặc các bệnh gan mạn tính khác; người bệnh có rối loạn tạo máu nghiêm trọng trên lâm sàng từ trước như giảm sản tủy xương, giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu hoặc thiếu máu.

– NSAID, salicylat, penicillin, probenecid, thuốc ức chế bơm proton làm giảm thải trừ methotrexat nên có thể làm tăng độc tính của methotrexat, vì vậy cần thận trọng khi dùng đồng thời.

– Methotrexat làm tăng độc tính của rượu và các thuốc có độc tính trên gan và thận (như leflunomid, azathioprin, sulfasalazin).

– Điều trị đồng thời với Sulfamethoxazol/ trimethoprim có thể gây suy tủy xương nặng.

– Dinitơ monoxid (N₂O) làm tăng độc tính và ảnh hưởng lên chuyển hóa acid folic của methotrexat và có thể gây độc tính nghiêm trọng.

Vì vậy không dùng đồng thời methotrexat với các thuốc kể trên.

– Methotrexat làm tăng sinh khả dụng của mercaptopurin. Methotrexat cũng làm giảm thải trừ theophyllin.

– Các chế phẩm có chứa acid folic và dẫn chất làm giảm hiệu quả của methotrexat.

– Có thể dùng đường uống hoặc tiêm bắp, tiêm dưới da. Nên có một liều thử trước khi điều trị để kiểm tra khả năng dung nạp của người bệnh.

– Uống 7,5 mg/lần/tuần; hoặc uống 3 liều, mỗi liều 2,5 mg, cách nhau 12 giờ; điều chỉnh liều theo đáp ứng, tối đa 20 mg/tuần.

– Tiêm bắp hoặc tiêm dưới da liều khởi đầu mỗi lần 7,5 mg, 1 lần/tuần. Điều chỉnh liều theo đáp ứng, tối đa không quá 20 mg/tuần.

– Bệnh nhân thường có cải thiện bệnh rõ rệt sau 3–6 tuần điều trị và có thể cần ít nhất 3 tháng nữa để đạt hiệu quả tối đa. Sau khi đạt được hiệu quả tối đa thì giảm dần đến liều thấp nhất có hiệu quả.

– Chưa rõ thời gian điều trị tối ưu. Bệnh nhân có thể tiến triển xấu sau 3–6 tuần dừng thuốc.

Viêm đa khớp dạng thấp thiếu niên:

– Bắt đầu với liều 10 mg/m² /lần/tuần (uống hoặc tiêm). Điều chỉnh liều dần dần đến khi đạt tới hiệu quả tốt nhất.

– Không dùng dạng methotrexat tiêm có chứa chất bảo quản benzyl alcohol cho trẻ sơ sinh.

– Hiệu quả thường xuất hiện sau 3–6 tuần, cũng có thể lên đến 12 tuần sau khi bắt đầu điều trị.

Người suy gan

– Methotrexat độc với gan nên cần theo dõi chức năng gan trong quá trình điều trị.

– Không dùng methotrexat cho người bệnh suy gan nặng, hoặc những người có bệnh về gan như xơ gan, viêm gan. Các yếu tố nguy cơ gây độc cho gan là béo phì, đái tháo đường và suy giảm chức năng thận.

– Đối với nhiều trường hợp cần sinh thiết gan sau khi người bệnh dùng đến tổng liều 2,0 g; 6–18 tháng/lần hoặc sinh thiết lại sau khi đợt điều trị tiếp theo đạt 2g. Nếu kết quả sinh thiết cho thấy nguy cơ suy gan cao thì cần giới hạn liều 1 – 1,5 g; nếu nguy cơ suy gan thấp thì dùng tới tổng liều 3,5 – 4 g.

– Cần ngừng thuốc ít nhất 2 tuần nếu thấy xuất hiện rối loạn chức năng gan.

– Bilirubin từ 3,1–5 mg/dL hoặc transaminase tăng 3 lần: dùng 75% liều bình thường. Không dùng cho người có nồng độ bilirubin >5 mg/dl (85,5 micromol/lít).

Người suy thận

– Cần kiểm tra chức năng thận trước, trong và sau khi điều trị bằng methotrexat. Dùng liều cao methotrexat có thể ảnh hưởng tới chức năng thận nên cần kiểm soát chặt.

– Không dùng methotrexat cho người suy thận nặng. Cần giảm liều phù hợp với chức năng thận đã suy giảm, cụ thể theo mức liều và ClCr như sau:

Với chế độ liều methotrexat < 100 mg/m²:

·       ClCr ≥ 60 ml/phút: Dùng 100% mức liều chỉ định

·       ClCr 30–59 ml/phút: 50% liều chỉ định

·       ClCr < 30 ml/phút: Không dùng thuốc

Với chế độ liều methotrexat > 100 mg/m²:

·       ClCr ≥ 80 ml/phút: Dùng 100% liều chỉ định

·       ClCr từ 60 – 80 ml/phút: Dùng 75% mức liều chỉ định

·       ClCr 60 ml/phút: 63% liều chỉ định

·       ClCr < 60 ml/phút: Không dùng thuốc.

Với người bệnh lọc máu: Không cần tăng liều do thuốc không bị thẩm tách (0–5%).

Với người bệnh thẩm tách màng bụng:Không cần tăng liều.